«هرکس همان قدر بدهد که در دل خود قصد کرده است، نه با اکراه و اجبار، زیرا خدا بخشندۀ شادمان را دوست میدارد» (دوم قرنتیان ۹: ۷، هزارۀ نو).
خدا به کلیسایش طیف گستردهای از عطایا و خدمتهای روحانی ارزانی داشته است تا بازتابی باشند از حیات و خدمت او بر زمین. در این مجموعه از مقالات، عطاهای روحانی انگیزشدهنده را طبق رومیان ۱۲ بررسی کردهایم. نظریهای که ارائه دادهام این بوده که عطاهایی که در این فصل یافت میشود، نقش انگیزشدهندۀ خاصی در زندگی ما دارد و اکثر ما انگیزۀ خدمت خود را حول و حوش این عطاها مییابیم. اکنون به آیۀ ۸ میرسیم که میفرماید: «اگر کمک به نیازمندان است، با سخاوت چنین کند.» این عطا غالبا عطای سخاوت نامیده میشود. شاید به هنگام خواندن جملات پیشین، وسوسه شده باشید که احساس راحتی کنید و بگویید که قطعا از این عطا برخوردار نیستید، اما برای آنانی که این عطا را دارند شکرگزار هستید! اما ما همگی باید به یاد داشته باشیم که حتی اگر از عطای سخاوت برخوردار نباشیم، کلام خدا کماکان از ما میخواهد که دهیک بدهیم و سخاوتمندانه و برای نیازمندان هدیه تقدیم کنیم. لذا پیش از پرداختن به خصوصیات این عطا، لازم است تعلیم کتابمقدس را در خصوص سخاوت و گشادهدستی که به همۀ ما مربوط میشود، مرور کنیم.
دیدگاه کتابمقدس در خصوص سخاوت
نحوۀ هدیه دادن ما برای کار مسیح آشکارکنندۀ جایگاهی است که او در زندگی ما دارد. کتابمقدس تعلیم میدهد که پول میتواند به راحتی جای خدا را در زندگی ما اشغال کند. سلیمان خطرات پول را تذکر میدهد و میفرماید: «جشن، شادی میآورد و شراب باعث خوشی میگردد، اما بدون پول نمیشود اینها را فراهم کرد» (جامعه ۱۰: ۱۹، ترجمۀ تفسیری). چه ساده است که پول را خدای خود بسازیم. خداوند عیسی قدرت پول را تایید کرده، فرمود: «هیچ غلامی دو ارباب را خدمت نتواند کرد، زیرا یا از یکی نفرت خواهد داشت و به دیگری مهر خواهد ورزید، و یا سرسپردۀ یکی خواهد بود و دیگری را خوار خواهد شمرد. نمیتوانید هم بندۀ خدا باشید، هم بندۀ پول» (لوقا ۱۶: ۱۳، هزارۀ نو). پولس با در نظر گرفتن این حقایق، خاطرنشان میسازد که آنچه سبب شد اهالی مقدونیه چنین سخاوتمندانه هدیه بدهند این بود که ایشان «نخست خویشتن را به خداوند تقدیم داشتند، و سپس به ما نیز، بر طبق ارادۀ خدا» (دوم قرنتیان). نحوۀ عملکرد ما با اموالمان، شهادت میدهد بر اینکه خداوند ما کیست.
به علاوه، هدیه دادن شما به کلیسای مسیح، آشکارکنندۀ وضعیت دل شما در برابر خدا است. برای دادن، انگیزههای نادرست بسیاری وجود دارد. بعضیها هدیه میدهند تا گناهانشان آمرزیده شود و بر این تصورند که با هدیه دادن میتوانند گناهانشان را نزد خدا جبران کنند. پارهای دیگر هدیه میدهند با این تصور که خدا مانند بانکی است که هرچقدر بیشتر در آن پسانداز کنید، بیشتر عایدتان میشود. عدهای را میشناسم که هدیه میدهند تا در نظر مردم مقبولیت بیابند. کلام خدا ما را آگاه میسازد که انتظار خدا این است که با دلی شادمان و در پاسخ به رحمتهای او هدیه بدهیم و تصدیق کنیم که هرچه داریم، متعلق به اوست؛ «زیرا خدا بخشندۀ شادمان را دوست میدارد» (دوم قرنتیان ۹: ۷). خدا میخواهد طوری بدهیم که بیانگر ایمان و اعتماد ما به او برای رفع نیازهایمان باشد: «و خدای من، همۀ نیازهای شما را بر حسب دولت پر جلال خود در مسیح عیسی رفع خواهد کرد» (فیلیپیان ۴: ۱۹).
بهترین راه برای انجام این امر، دادن دهیک درآمدمان به خداوند میباشد. در واقع، تنها جایی در کتابمقدس که خدا ما را فرا میخواند تا او را بیازماییم، در زمینۀ دادن دهیک است (ملاکی ۳: ۱۰). همچنین باید طوری بدهیم که وسیلهای شویم برای تامین نیازهای دیگران و پیشبرد کار مسیح در این دنیا. پولس میفرماید: «تا غنای شما در حال حاضر، کمبود آنان را برطرف کند، و روزی نیز غنای آنها کمبود شما را برطرف خواهد کرد» (دوم قرنتیان ۸: ۱۴).
خصوصیات صاحب عطای سخاوت
امیدوارم موضع کتابمقدس را در مورد وظیفۀ ما برای گشادهدستی در راه خداوند، روشن ساخته باشم. اکنون به خصوصیات کسی میپردازیم که از عطای سخاوت برخوردار است. متی این عطا را داشت. پس ببینیم او چگونه آن را در زندگی خود به کار میبُرد. طبق انجیل متی، کسی که از عطای بخشش و دادن برخوردار است، دارای خصوصیات زیر میباشد:
۱- کسی که از عطای سخاوت برخوردار است، اغلب میتواند تشخیص دهد که چگونه با دانایی سرمایهگذاری کند تا پول بیشتری برای دادن به کار خداوند به دست آورد. متی بیش از سایر انجیلنگاران بر کاربرد عاقلانه از پول سخن گفته است. او مینویسد: «بر زمین گنج میندوزید... بلکه گنج خود را در آسمان بیندوزید» (متی ۶: ۱۹-۲۰). او همچنین تاکید زیادی کرده است بر پاسخگویی ما به خدا برای منابعی که در اختیار ما قرار داده است (متی ۲۵: ۱۴-۳۰). لذا یکی از نشانههای عطای دادن، قابلیت زیاد کردن سرمایه برای کار مسیح است.
۲- چنین شخصی اغلب دوست دارد در خفا هدیه بدهد و کسی متوجه این امر نشود. متی میفرماید: «پس هنگامی که صدقه میدهی...، چنان کن که دست چپت از آنچه دست راستت میکند، آگاه نشود» (متی ۶: ۱-۴). اخیرا با مرد ثروتمندی ملاقات کردم که میخواست مبلغ هنگفتی به کلیسا بدهد. او به طور خصوصی از من پرسید که چه مقدار بدهد. برای من روشن بود که او از عطای دادن برخوردار است و نمیخواهد توجه کسی را به خود یا به هدیهاش جلب کند.
۳- او اغلب قویا احساس میکند که این خداوند است که از او میخواهد تا هدیه بدهد. انگیزۀ او از دادن، خشنود ساختن خداوند است، نه انسان. متی میفرماید که هرگاه صدقه میدهیم، باید آگاه باشیم که به خداوند میدهیم: «زیرا گرسنه بودم، به من خوراک دادید» (متی ۲۵: ۳۵). چه زیبا است مشاهدۀ این واقعیت که خدا شخص را بر میانگیزد تا به کسی کمک مالی کند و به این ترتیب، باعث برکت و تشویق او گردد. پیشنهاد من این است که تا حد امکان مستقیما به نیازمندان کمک نکنید، بلکه آن را از طریق کلیسا به دست او برسانید. این سبب میشود که خدا جلال یابد، نه انسان؛ و نیز باعث میگردد که شخص نیازمند خود را مدیون یک فرد نداند، بلکه مدیون به مسیح.
۴- او میتواند وفاداری و دانایی سایر ایمانداران را در ادارۀ پولشان ارزیابی کند. متی این ارزیابی را زمانی انجام میدهد که حماقت آنانی را که از پولشان به شکل بدی استفاده کردهاند، نشان میدهد (متی ۲۱: ۳۳-۳۴). عیسی نیز تعلیم میدهد که اگر کسی نتواند پول خود را به درستی اداره کند، معمولا نخواهد توانست حقایق روحانی را نیز به درستی اداره نماید. لذا روشن است که پیش از آنکه بتوانیم مسئولیتهای بیشتری از خدا انتظار داشته باشیم، باید در خصوص آنچه که به ما ارزانی داشته، وفادار باشیم.
۵- چنین اشخاصی اغلب شادند که زندگی سادهای داشته باشند تا بتوانند بیشتر به کار خدا کمک مالی کنند. متی همه چیز را رها کرد تا عیسی را پیروی کند! لوقا در این مورد چنین مینویسد: «لاوی (نام دیگر متی) برخاسته، همه چیز را ترک گفت و از پی عیسی روان شد» (لوقا ۵: ۲۸). مردی را میشناختم که با اختراع وسیلهای که در زیردریاییها کاربرد داشت، میلیونر شد، اما عدۀ کمی از این موضوع خبر داشتند. او سوار خودرویی قدیمی میشد و در خانهای معمولی زندگی میکرد و لباسهایی عادی میپوشید. شادی او این بود که به طرحهای مربوط به آموزش مسیحی و امور بشارتی کمک مالی کند.
۶- او قابلیتی خدادادی دارد تا نیازهای مالیای را تشخیص دهد که دیگران نادیده میگیرند. متی توجه شدیدی به نیازهای دیگران داشت، و به همین سبب، فریسیانی را که نسبت به کمک مالی افراد به والدینشان بیتوجه بودند محکوم مینماید. اگر کسی را میشناسید که چنین عطایی دارد، او همان کسی خواهد بود که نسبت به پرداخت حقوق مکفی به شبان توجه نشان میدهد. او همان کسی خواهد بود که به یاد بدن مسیح خواهد آورد که به نیازهای بیوهزنان و یتیمان رسیدگی کند.
۷- او دوست دارد راههایی را بیابد تا دیگران را تشویق به دادن بکند. روشن نیست که آیا متی خودش چنین خصوصیتی داشت یا نه، اما آن را در کسانی که مشتاق دادن میباشند دیدهام. سالها پیش، دکتر ویلیام میلر با چند تن از مشایخ کلیسا جلسهای داشت در مورد خرید زمینی برای کلیسایی جدید. در این جلسه کسانی بودند که به خاطر کمبود پول، دچار تردید بودند. دکتر میلر دست به جیب کرد و هرچه پول داشت روی میز گذاشت و گفت: «حالا سرمایهای برای این کلیسای جدید داریم.» بسیاری دیگر از الگوی او پیروی کردند و آن زمین خریداری شد. آنانی که از این عطا برخوردارند، دیگران را به دادن انگیزش میدهند.
خدا را شکر برای کسانی که از طریق دادن، محبت مسیح را به نمایش میگذارند، زیرا وقتی هدیه میدهند، کسی را منعکس میسازند که ثروتمند بود، اما «فقیر شد تا شما در نتیجۀ فقر او دولتمند شوید» (دوم قرنتیان ۸: ۹).
