اهمیت رهبری درست جلسات
گزارشهای کتابمقدس از اولین کلیسای خانگی که آن را در کتاب اعمال رسولان میبینیم، نشان میدهد که آیینهای مشخصی وجود دارد که باید الزاما در هر جلسه کلیسایی صورت پذیرد. در کتاب اعمال ۲: ۴۲-۴۷ شاهد یک کلیسای در حال فعالیت هستیم. به وضوح پرستش را میبینیم: «... و در خانهها نان را پاره میکردند و خوراک را به خوشی و سادهدلی میخوردند» (آیه ۴۶)؛ مطالعه کلام خدا: «و در تعلیم رسولان... مواظبت مینمودند» (آیه ۴۲)؛ مشارکت: «... و مشارکت ایشان» (آیه ۴۲ و ۴۴)؛ دعا (آیه ۴۲)، و خدمت: «و املاک خود را فروخته، آنها را به هرکس به قدر احتیاجش تقسیم میکردند» (آیه ۴۵).
کلیسای خانگی فقط در یک محیط سالم و به شرطی درست عمل میکند که رهبر بداند چطور باید جلسه را رهبری کند که این فعالیتهای اساسی در آن صورت بگیرد. من از کلمه فعالیت استفاده میکنم تا تاکید کنم که تجربیات مبتنی بر کتابمقدس میتواند به شکلهای مختلف صورت گیرد، همانطور که آب میتواند در ظرفهای مختلفی جاری شده و شکل آنها را به خود بگیرد. آنچه حائز اهمیت بسیار است، این است که بفهمیم روحالقدس خود چطور هر جمع خانگی را رهبری میکند تا این اصول حیاتی را تجربه کنند.
هشدار دیگری که لازم میدانم بدهم، این است که گاهی کلیساهایی را میبینیم که غیرمتعادل پیش میروند. بدین ترتیب که روی یک یا دو مورد از فعالیتها بیش از حد تاکید میورزند و مابقی را کنار میگذارند. از این دسته، کلیساهایی هستند که تمام وقت خود را به پرستش و دعا میگذرانند و هیچوقت فرصتی جدی به بررسی کلام اختصاص نمیدهند. یا کلیسایی که افراد در آن تمام وقت به معلمی که در حال تفسیر کلام است، گوش فرا میدهند و زمانی بسیار اندک برای دعاهای شفاعتی دارند. اینجا است که ضرورت دارد رهبر کلیسای خانگی دارای مهارتهای کافی برای ایجاد تعادل در فعالیتها باشد. چون وقتی تعادل وجود داشته باشد، اعضای کلیسا به عنوان شاگردان مسیح، در او رشد میکنند.
مهارتهای لازم
حال به مهارتهای لازم در یک رهبر که میتواند باعث رشد کلیسای مبتنی بر کتابمقدس شود، خواهیم پرداخت.
* رهبر کلیسای خانگی بایستی بداند چگونه قسمت پرستش را رهبری کند. به عنوان مثال، مزمور ۱۰۰ میتواند نمونهای برای پرستش ما باشد.
اول میبینیم که مزمورنویس مردم را به پرستش فرا میخواند: «ای تمامی روی زمین خداوند را آواز شادمانی دهید» (آیه ۱). رهبر باید ذهن و قلب افراد را با استفاده از کلام، به سوی خدا بکشاند تا زمانی برای پرستش خدا با سرودها پدید آید.
دوم اینکه، باید توجه داشت پرستش ما منوط بر شناخت ما از خدا و رابطه ما با او است: «بدانید که یهوه خدا است؛ او ما را آفرید» (آیه ۳). پرستش مبتنی بر کتابمقدس روی شخصیت خداوند تمرکز دارد. پس چقدر خوب است که یکی از صفات خدا را برگزینیم و با استفاده از آیات مختلف کتابمقدس که بدان صفت خاص اشاره دارد، پرستشی در راستای شناخت خدا تنظیم کنیم.
سوم اینکه پرستش باید بر وارد شدن به حضور خدا تاکید بورزد: «به دروازههای او با حمد بیایید و به صحنهای او با تسبیح» (آیه ۴). در تجربه پرستش، وقتی خدا را حمد و تسبیح میخوانیم، حضور او را حس میکنیم اما گاهی فراموش میکنیم که اگر بخواهیم وارد حضور خدا شویم، میبایستی با توبه و اعتراف پیش رویم که به طلب مغفرت خواهد انجامید. در آخر هم میتوانیم به خاطر وعدههای خدا شادمانی کنیم: «زیرا که خداوند نیکو است و رحمت او ابدی و امانت وی تا ابدالآباد» (آیه ۵). پرستش باید ما را به امید و اعتماد در خداوند برساند و وعدههای او میبایست ما را تقویت بخشد. داوود مزمور ۲۳ را اینگونه تمام میکند: «هر آینه نیکویی و رحمت تمام ایام عمرم در پی من خواهد بود.»
رهبر کلیسای خانگی بایستی بداند چگونه بخش مطالعه کتابمقدس را رهبری کند. نمونه مبتنی بر کتابمقدس مطالعه و بررسی، در دوم تیموتائوس ۳: ۱۶ بیان شده است. مطالعه کتابمقدس در یک کلیسای خانگی باید متفاوت از کلیساهای ساختمانی باشد. در کلیسای ساختمانی ما در قالب گروههای بزرگ مینشینیم و به واعظ که در حال تفسیر کتابمقدس است، گوش میدهیم. اما در جمعهای خانگی ما از تکتک افراد میخواهیم که خود مستقیما با متن کلام روبهرو شوند.
پولس به تیموتائوس تعلیم میدهد که چگونه کلام خدا باید در زندگی ما ثمر دهد:
الف) به جهت تعلیم دادن مفید است؛
ب) ما را تنبیه کرده، متوجه میسازد که چه هنگام از عمل به آن تعلیم قصور کردهایم؛
پ) اصلاحمان کرده، به ما میگوید چطور از گناه دوری کنیم و عادلانه زندگی کنیم؛ و در آخر،
ت) تربیتمان میکند چگونه مقدس زندگی کنیم و خداوند را خشنود سازیم.
روشهای مناسب
اکنون وقت آن میرسد که یک برنامه مطالعاتی مناسب تهیه کنیم تا فرآیند گفتهشده در کلیسای خانگیمان اِعمال شود.
یکی از بهترین روشها، DOTA است (به وبسایت www.baham.tv نگاه کنید) که افراد را فرا میخواند تا کلام را با یکدیگر بخوانند و مطرح کنند که کدام آیه به طور خاص با قلب یا ذهن آنها سخن گفته است. بعد از آن فهرستی از کاربرد آیات تهیه میشود؛ بدین ترتیب که هرکس بیان میکند آیه مورد نظرش را چگونه میتواند در زندگی خود به کار ببرد. سپس هر یک اعلام میکنند که در کدام قسمت نیاز به رشد دارند. زمان مطالعه کلام میتواند با دعاهای کوتاه برای اینکه خداوند تغییرات گفته شده را به زندگی هرکس وارد کند، به خاتمه برسد.
روش ساده دیگری هم وجود دارد که رهبر سوالاتی از جمع میپرسد: ۱) متن راجع به چه چیزی سخن میگوید؟ ۲) معنی این قسمت برای شخص شما چیست؟ ۳) این متن چه تغییری را باید وارد زندگی شما کند؟ هر روشی که انتخاب شود، بسیار مهم است که رهبر به حرفهای تکتک افراد با دقت گوش دهد و جوابها را به استهزا نگیرد. همچنین میبایستی وقتی که اختلاف نظر در مورد مطالبی وجود دارد، اوضاع را کنترل کرده، بکوشد جواب صحیح مبتنی بر کتابمقدس را بیابد.
رهبر کلیسای خانگی باید بداند چگونه مشارکت را در جمع پدید آورد. یوحنای رسول تعلیم میدهد مشارکت زمانی اتفاق میافتد که مسیحیان با هم، در نور زندگی کنند و رابطهشان در زیر خون عیسای مسیح باشد که خونش هر گناه را پاک میسازد (اول یوحنا ۱: ۷). مشارکت، همسفر شدن با دیگر مسیحیان در سفر زندگی است تا شاهد باشیم که زندگی با مسیح چه ویژگیها و تفاوتهای چشمگیری دارد. پس هنگامی که شخص جدیدی به گروهتان میپیوندد، از از او بخواهید تا شهادت خود را بازگو کند. مشارکت زمانی به اوج خود میرسد که در آن اتفاقهای خاص را با هم جشن بگیریم و در خوشیهای هم شریک باشیم. وقتی اعضای کلیسا درگیر کشمکشهای فردی میشوند، رهبر باید در برقراری صلح و آرامش و مصالحه بین آنها بکوشد و مطمئن شود که ایشان به خوبی میدانند چگونه متی ۱۸: ۱۵-۱۷ را در زندگی خود به عمل برسانند. هیچگونه دعوای شخصی و بدگویی نباید در محیط کلیسا تحمل شود؛ بلکه هر شخص باید تشویق شود تا به افراد دیگر کلمات تهذیبکننده و کمالآور بگوید.
رهبر کلیسای خانگی باید بداند چطور خدمت کردن را به افراد بیاموزد. در این زمینه مثال بهتری از خود خداوندمان وجود ندارد. او بعد از شستن پایهای شاگردانش گفت: «پس اگر من که آقا و معلم هستم، پایهای شما را شستم، بر شما نیز واجب است که پایهای یکدیگر را بشویید» (یوحنا ۱۳: ۱۴). خداوند ما بهترین راه را برای اینکه آموختن خدمت کردن به دیگران را بیاموزیم، به ما نشان داد: اینکه خود خادم دیگران شویم. هرگز فراموش نکنید که هرچه بیشتر برای خدمت از خودتان مایه بگذارید، بیشتر به مخدومینتان ارزش دادهاید؛ به شرطی که انگیزهتان، جلال نام خودتان نباشد. دیگران را وارد خدمت کنید و به خاطر این کار بدیشان احترام بگذارید. سوالی که در قلب بسیاری وجود دارد این است: «آیا این رهبر به من کار مهمی برای انجام دادن میسپارد؟ آیا به من اعتماد میکند که این کار را به تنهایی عهدهدار شده، انجام دهم؟ آیا اگر برای انجام آن به مشکل برخوردم، او در کنارم خواهد بود؟»
شبان، معلم ، مدیر سازمان تعلیم، و بنیانگذار مجله شبان است ...