کلیسایی که فاقد رهبری شایسته باشد، محکوم به انحراف به سمت برهوت یأس و سرخوردگی است؛ و عاقبت در چنین جایی، قلبهای مردم میشکند و مقدسین از کلیسا جدا میشوند. تا به حال چند گروه با امید بسیار کار خود را شروع کردهاند و برای مدتی کوتاه به شکوفایی رسیدهاند، اما در آخر با خشم و رنجش از هم پاشیدهاند؟ جای شادی بسیار است که افراد به سمت ایمان به مسیح بیایند، اما این باید هشداری باشد در این خصوص که کلیسای خانگی ما گاه بیشتر از اینکه افراد را به شاگردانی بالغ مبدل کند، آنها را از مسیح دور ساخته است.
مشخصات رهبری خوب
الگوی زندگی مسیحی: ما به رهبران خداشناسی نیاز داریم که بتوانند با فروتنی و قلب خدمتگزار خود، نمونهای از زندگی مسیحی را ارائه دهند. رهبران خوب نه تنها مردم را در فراگیری حقایق ارزشمند کلام خدا یاری میدهند، بلکه به ایشان کمک میکنند تا محبت خدا را تجربه کرده، آن را به دیگران نیز عرضه میکنند.
تمرکز بر کتابمقدس: رهبرانِ خوب، جلسات را طوری اداره میکنند که تمرکز گروه بر عملکردهایی مبتنی بر کتابمقدس باشد. در این صورت، ایشان قادر خواهند بود مشارکت را طوری حفظ کنند که افرادی که شخصیتی سلطهجو یا روحیهای بیثبات دارند، نتوانند از جلسات سوءاستفاده کنند. ما به رهبرانی نیاز داریم که از سوی خدا برای این کار دعوت شده باشند، و بخواهند مانند عیسی وظیفه رهبری را انجام دهند.
برخورداری از صلاحیت لازم: در تمام مشارکتها افرادی هستند که احساس میکنند از سوی خدا برای رهبری فرا خوانده شدهاند. برخی از ایشان بسیار مشتاق رهبریاند، اما در واقعیت صلاحیت انجام آن را ندارند و نمیتوانند از پس این خدمت برآیند. گاهی اشتیاق برای رهبری آنان را اسیر خود میسازد، اما از آنجا که عطایا و بلوغ کافی برای این کار را ندارند، شاید باعث شود از جایگاه رهبری برای برافراشتن خود استفاده کنند. عده دیگری نیز هستند که توانایی این کار را دارند، اما اشتیاقی ندارند؛ این نشاندهنده وجود روحیه نااطاعتی است که خداوند قادر است آن را از میان بر دارد. عده دیگری، هم از سوی خدا برای رهبری فرا خوانده شدهاند و هم مشتاق انجام این خدمتند، اما مطمئن نیستند که آیا توانایی آن را نیز دارند یا خیر. ایشان نیاز دارند تا شخصی آنان را با نحوه رهبری آشنا سازد و ایشان نیز با روحیهای تعلیمپذیر و مقداری تمرین، میتوانند تبدیل به رهبران سودمندی برای جلال نام خداوند شوند.
خدمتگزاری: بسیار مهم است که بدانیم شیوۀ رهبری که دنیا قبول دارد، با شیوۀ رهبری مبتنی بر کتابمقدس در تضاد کامل است. رهبرانی که دنیا تربیت میکند، باید بر اساس میزان اثرگذاری، توانایی، ایجاد بیم و هراس، و جاذبههای فردی رهبری کنند. ایشان در پی کسب مقام، قدرت، و امنیت هستند و این در تضاد کامل با رهبران مسیحی است که ردای خادم را بر تن خود میکنند و مایلند مانند عیسی رهبری کنند. «زیرا که پسر انسان نیز نیامده تا مخدوم شود، بلکه تا خدمت کند و تا جان خود را فدای بسیاری کند» (مرقس 10: 45). برداشت رهبران مسیحی از مفهوم بزرگی، به طرز وسیعی با برداشت دنیا متفاوت است. «هرکه خواهد در میان شما بزرگ شود، خادم شما باشد» (مرقس 10: 43). پس میبینیم که رهبر، خادمی است که با رهبری خدمت میکند، و با خدمت رهبری میکند. عملکردهای چنین رهبری چیست؟
عملکردهای رهبر
- تمرکز رهبر باید بر روی هدف اصلی کلیسای خانگی باشد. او باید اینگونه به گروه تعلیم دهد که به منظور حفظ جایگاه مسیح به عنوان مرکزیت جلسه، میبایستی زمانهای مشخصی برای پرستش، دعا، بررسی کتابمقدس، و مشارکت وجود داشته باشد. رهبر باید اطمینان حاصل کند که نیاز افراد در زمان دعاهای شفاعتی مورد توجه قرار گرفته، ایمان ایشان در حال رشد است. همچنین توجه به شروع و پایان دقیق زمان برگزاری جلسات جزو مسئولیتهای رهبر است.
- رهبر خوانده شده است تا با پذیرش گرم میهمانان و حصول اطمینان از اینکه نیازهای شخصی ایشان نادیده انگاشته نشده است، گله را شبانی نماید. او موظف خواهد بود به سوالات افراد در مورد ایمان پاسخ دهد، کشمکشها را برطرف سازد، و دعا را در راستای نیاز افراد هدایت کند.
- رهبر باید مطمئن شود که کارهای مربوط به سازماندهی و برنامهریزی جلسات به خوبی صورت گرفته است. مثلا اینکه همه مطلع شوند جلسه کجا برگزار خواهد شد، چه کسی مسئول تهیه خوردنیهاست، چه کسی تعلیم میدهد، چه کسی سرودها را ترتیب میدهد، و چه کسی مسئول رساندن افراد پس از پایان جلسه است.
- رهبری که عیسی را الگو و نمونه خود قرار دهد، متوجه وجود توازنهایی خواهد شد که باید همواره برقرار باشد. عیسی از پدر اطاعت میکرد و همزمان افرادی را محبت و خدمت مینمود. البته آسان نیست که این توازن را همیشه حفظ کنیم. عیسی همانطور که مردم را محبت و خدمت میکرد، نسبت به هدف خود استوار باقی میماند. شما در مقام رهبر، ممکن است وسوسه شوید تا ایمان و هدف خود را به منظور راضی کردن مردم مورد سازشکاری قرار دهید، اما در اینجا باید از خداوند حکمت بطلبید تا بدانید چگونه ممکن است بدون نااطاعتی از او، دیگران را نیز محبت و خدمت کنید.
خصوصیات رهبر
بررسی کلیه خصوصیتهای یک رهبر مسیحی از دیدگاه کتابمقدس، از حوصله این مقاله خارج است. (اول تیموتائوس 3: 1-13 را بخوانید.) اما به هر حال، لازم میدانیم تا برخی از خصوصیتهای حیاتی یک رهبر کلیسای خانگی را جهت خدمت موفقیتآمیز، مورد بررسی قرار دهیم.
تشنگی برای خدا: مهمترین خصوصیت یک رهبر گرسنگی و تشنگی فراوان برای خدا است. داوود در مزمور 119: 10 اینگونه مینویسد: «به تمامی دل تو را طلبیدم. مگذار که از اوامر تو گمراه شوم.» در واقع خدمت رهبری، نوعی تاثیرگذاری الهامبخش بر مردم است. آنانی که به خاطر مسیح بر دیگران تاثیر میگذارند، بیشتر افرادی هستند که برای خود خدا و حقیقت وجود او اشتیاق شدید دارند. عمیقترین اثرگذاریها، از شدیدترین اشتیاقها ناشی میشود. هرچقدر که قلبمان بیشتر در مسیح از رضایت و خرسندی پر باشد، بیشتر نام او را به وسیله زندگی خود جلال خواهیم داد.
فروتنی و تعلیمپذیری: برای رهبری کلیسای خانگی، برخورداری از روحیهای فروتن و تعلیمپذیر بسیار لازم است. پطرس رسول در رساله اول خود، فصل 5 آیه 6، پیرامون فروتنی در برابر خدا اینگونه میفرماید: «پس زیر دست زورآور خدا فروتنی نمایید.» به همان ترتیب، باید در برابر دیگران نیز فروتن باشیم: «همه با یکدیگر فروتنی را بر خود ببندید.» (اول پطرس 5: 5). عملا یعنی اینکه حین تعلیم کلام خدا، شاید نیاز باشد حتی خود ما نیز در برابر دیگران اعتراف کنیم که معنای درست این آیه را در ابتدا درک نکرده بودیم، یا اینکه شخصا از اطاعت آن کوتاهی ورزیدهایم. این یعنی تذکرات و تادیبهای دیگران را در جمع با روحیهای نرم بپذیریم یا در برابر جفایی که به خاطر مسیح به ما میرسد، ثابت بایستیم.
شکیبایی و میل به مراقبت: برای شبانی کردن نوایمانان در جلسه خانگی، برخورداری از قلبی شکیبا و مملو از توجه و مراقبت، بسیار حیاتی است. «ای حبیبان، اگر خدا با ما چنین محبت نمود، ما نیز میباید یکدیگر را محبت نماییم» (اول یوحنا 4: 11). یوحنا درک کرد که محبت خدا که در ابتدا در جسم، توسط عیسی ظاهر شد، اینک باید در زندگی جسمانی ما آشکار شود و در بدن او (یعنی کلیسا) تجربه گردد. شبانِ یک گروه کوچک باید هر هفته از افراد سوالاتی بپرسد تا دریابد زندگی ایشان با خداوند عیسی چگونه پیش میرود و میبایست در حین هدایت و تربیت ایشان، توجه محبتآمیزی از خود نشان دهد. او باید به سوالات ایشان پاسخگو باشد. همه این اطلاعات که او در هر هفته به دست میآورد، باید زیربنای اصلی دعاهای روزانه او برای گله خود گردد. پیامهای او زمانی واقعی به نظر خواهد رسید که او به گله اجازه دهد تا بتوانند به درون قلب شبان خود نگاه کرده، ببینند که خداوند در آن چگونه کار میکند.
