«اما ای برادران نمیخواهم شما از حالت خوابیدگان بیخبر باشید که مبادا مثل دیگران که امید ندارند، محزون شوید» (اول تسالونیکیان ۴: ۱۳).
فرصتی برای اعلام امید
مرگ فرد مسیحی یک پیروزی است، نه شکست. به همین جهت، مسیحیان باید در بحبوحۀ عزای خود، خدا را بپرستند تا شهادتی باشد در خصوص امیدشان به قیامت. پولس میفرماید: «ای موت نیش تو کجا است و ای گور ظفر تو کجا؟ لیکن شکر خدا را است که ما به بهواسطۀ خداوند ما عیسای مسیح ظفر میدهد» (اول قرنتیان ۱۵: ۵۵، ۵۷). برای شبان کلیسا، مرگ یک عزیز فرصتی است منحصر به فرد برای تسلی دادن ماتمیان با توسل به حضور و قدرت ظفر مسیح بر صلیب و قیام شکوهمند او؛ اما همچین فرصتی است تا به ایشان کمک کند مراسمی برگزار کنند که خدا را جلال دهد و کلیسایش را نیز تقویت بخشد. در خصوص تدارک مراسم تشییع جنازه و تدفین، عامل اصلی این نیست که شخص متوفی ایماندار بوده یا نه. آنچه که بسیار اهمیت دارد، این است که خادم خدا به کسانی که نیاز به کمک دارند، یاری برساند. این مراسم فرصتی استثنایی است برای اعلام امید قیامت و شراکت در اندوه خانوادۀ عزادار. لازم نیست در مورد وضعیت شخص متوفی در ابدیت دست به تعبیر و تفسیر بزنیم، بلکه باید امید انجیل را تعلیم دهیم و برای ماتمزدگان دعا کنیم.
تدارک از پیش
در بسیاری از موارد، در مراسم تشییع جنازه روشهایی به کار برده میشود که مطابق با اصول مسیحیت نیست و باعث جلال یافتن خدا نمیشود؛ لذا عاقلانه است که خادم تا حد امکان در این موارد پیش از وقوع وفات، با خانوادۀ شخص صحبت کند. روش من این بوده که از اعضای مسن کلیسایم بخواهم که تعیین کنند در مراسم تشییع جنازه و تدفینشان چه سرودهایی مایلند سروده شود و کدام بخشهای کتابمقدس قرائت شود. ممکن است این روش کمی خشن به نظر برسد. اما برای شخص ایماندار میتواند بسیار اطمینانبخش و رهاییبخش باشد که با قریبالوقوع بودن مرگ خود مواجه شود و آخرین شهادت خود را به مسیح آماده سازد.
برای برنامهریزی مراسم تدفین، هدف باید این باشد که این امر با مراسم غیر مسیحی متفاوت باشد. اگر متوفی ایماندار بوده باشد، بسیار مناسب است که مراسم در کلیسا برگزار برگردد. در غیر اینصورت، باید آن را در خانه یا در یک سالن مخصوص برگزار کرد. آداب و رسوم فرهنگی زیادی هست که باید به خاطر خویشان و دوستان رعایت کرد، اما باید تمام تلاش خود را بکنیم تا به «امیدی که در ماست» شهادت دهیم. سرودها و قرائتهای مناسب باید از پیش تهیه شود و مورد تمرین قرار گیرد تا همه چیز با شایستگی انجام پذیرد. باعث تسلی بسیار است که خلاصهای از شرح حال متوفی توسط یکی از اعضای خانواده خوانده شود و بعد از آن، وقتی برای شهادتهای افراد داده شود.
مراسم در کلیسا
مراسم باید با خوشامد و ابراز همدردی آغاز شود و کلامی تسلیبخش از کلام خدا قرائت گردد. میتوان از این آیات استفاده کرد: «اعانت ما از جانب خداوند است که آسمان و زمین را آفرید» (مزمور ۱۲۱: ۲)؛ «خداوند ملجا و قوت ما است؛ مددکاری که در تنگیها فورا یافت میشود. پس نخواهم ترسید»؛ «من قیامت و حیات هستم. هرکه به من ایمان آورد، اگر مرده باشد زنده گردد. و هرکه زنده بُود، تا به ابد نخواهد مرد» (یوحنا ۱۱: ۲۶).
سپس خادم باید طی دعای کوتاهی، حضور روحالقدس و تسلی او را بطلبد. مثلا میتواند بگوید: «ای خدای ابدی، پدر آسمانی ما، که با محبتی ابدی ما را محبت کردی و حضورت منبع تمام تسلی و آرامش ما است، اکنون بیا و وادی سایۀ موت را به صبح قیام خود تبدیل نما. ما را مدد کن تا با قلبی آرام و همراه با توکل چشم انتظار تو باشیم. در این ساعت پریشانیمان از طریق کلامت با ما سخن بگو و ما را از تاریکی به نور و آرامش حضور خودت برآور. بهواسطۀ عیسای مسیح، خداوند ما. آمین!»
سپس توجه جماعت باید متوجه قرائت برخی از مزامیر معطوف شود، مثلا مزمور ۲۳، ۳۹، 46، 90، 121، 130. پس از قرائت دو یا سه مزمور، خادم میتواند جماعت را در امر دعای شفاعت برای خانوادۀ متوفی هدایت کند. باید سعی کند برای هریک از اعضای خانوادۀ متوفی بهطور خاص و به نام دعا کند و برای زندگی و خاطرۀ وی شکرگزاری به عمل آورد. سپس باید گزیدههایی از عهد جدید قرائت شود، برای مثال آیاتی از یوحنا ۱۴، اول قرنتیان ۱۵، رومیان ۸، اول تسالونیکیان ۴ و مکاشفه ۲۱. پس از این قرائتها، مناسب است که اعلامیۀ فوت خوانده شود و اعضای خانواده توضیحات شخصی خود را ارائه دهند. سپس خادم باید موعظهای کوتاه از کلام خدا، حدود ده تا پانزده دقیقه ایراد کند و امید انجیل را اعلام نماید و بعد، مراسم را با دعا خاتمه دهد.
بر سر مزار
بر سر مزار، وقتی همه گرد تابوت جمع شدند، خادم باید مزمور 23 را بخواند و پیکر متوفی را با امید به قیامت به خاک بسپارد. دعایی سنتی که معمولا در این موقع خوانده میشود چنین است: «روح این برادر/خواهر را به رحمت خدای قادر متعال میسپاریم و بدنش را به خاک؛ خاک به خاک؛ به امید قطعی و مطمئن قیامت برای حیات جاودانی.» بعضی از خادمین عادت دارند بر روی تابوت خاک بپاشند و دیگران بر آن دست میگذارند و دعا میکنند و میگویند: «خدای قادر متعال که با مرگ پسر عزیز خود عیسای مسیح، مرگ را نابود ساختهای، و با قرارگیری پیکرش در مقبره، قبر مقدسین را تقدیس کردهای، و با قیام شکوهمندش حیات و فناناپذیری را به نور آوردهای، ستایش و سپاس ما را برای پیروزیای که به همۀ آنانی که در او میخوابند دادهای بپذیر. ما را در مشارکت ابدی با منتظران خود و با آنان که در آسمان با تو هستند نگاه دار. بهواسطۀ عیسای مسیح، خداوند ما که قیامت و حیات است، جهان بی،انتها، آمین.»
#نداگر
